Hałas: dwie warstwy analizy i dlaczego model nie podaje decybeli
Izofony ze strategicznych map hałasu (GDDKiA, Warszawa, Łódź) i orientacyjna klasa uciążliwości z OSM. Skąd pokrycie 0–50 procent i jak cytować.
Dotyczywarstwa urzędowa tylko Polskamodel wszędzie
Analiza hałasu składa się z dwóch niezależnych warstw, z dwiema legendami. Jedna pochodzi z urzędu i ma decybele, druga jest liczona w ArchPlot i decybeli nie ma celowo. Rozróżnienie jest ważne, bo tylko jedna z nich nadaje się do cytowania jako pomiar.

Warstwa urzędowa: strategiczne mapy hałasu#
Strategiczne mapy hałasu sporządzają co pięć lat, metodą CNOSSOS-EU z dyrektywy 2002/49/WE: GDDKiA dla dróg krajowych o ruchu powyżej 3 mln pojazdów rocznie, PKP PLK dla linii powyżej 30 tys. pociągów, zarządy dróg wojewódzkich, zarządcy lotnisk i prezydenci miast powyżej 100 tys. mieszkańców. Wskaźnik na mapie to L_DWN, długookresowy średni poziom dźwięku dzień–wieczór–noc, w przedziałach co 5 dB.
ArchPlot ma rejestr usług mapowych tych organów i pobiera z nich raster dla koła analizy. Stan rejestru we wrześniu 2026:
| Organ | Usługa | Uwagi |
|---|---|---|
| GDDKiA, 16 województw | jest | drogi krajowe, mapa 2022, legenda 55–80+ dB |
| PKP Polskie Linie Kolejowe | jest, bez zgody na użycie komercyjne | linie kolejowe, 2022; analiza podaje adres mapy |
| Warszawa | jest | hałas drogowy, kolejowy, tramwajowy, lotniczy, przemysłowy |
| Łódź | jest | adres usługi nieopublikowany, może zniknąć |
| Kraków, Wrocław, Gdańsk | brak | mapy tylko w przeglądarce urzędu |
| Poznań, Katowice, Szczecin, Lublin, Bydgoszcz | brak | Katowice: regulamin wyklucza użycie komercyjne |
| 16 zarządów dróg wojewódzkich | brak | PDF w BIP albo na wniosek |
Stąd pokrycie: w Łomiankach przy S7 mapa GDDKiA obejmuje niecałą połowę koła, we Wrocławiu z dala od dróg krajowych zero. Analiza podaje procent koła objęty mapą urzędową i rozróżnia „organ nie sporządzał mapy” od „usługa nie odpowiedziała” sondą na obszarze kontrolnym.
Warstwa modelu: orientacyjna klasa uciążliwości#
Poza zasięgiem map urzędowych analiza pokazuje wynik modelu liczonego lokalnie z OpenStreetMap i BDOT10k: klasę dróg i linii kolejowych, odległość, przesłanianie przez zabudowę. Wynik ma cztery klasy: niska, umiarkowana, wysoka, bardzo wysoka. Bez decybeli.
To nie jest ostrożność redakcyjna, tylko zasada: liczba podpisana „dB” albo „L_DWN” może pochodzić wyłącznie ze strategicznej mapy hałasu sporządzonej zgodnie z rozporządzeniem. Model, który nie zna natężenia ruchu ani nawierzchni, decybeli podawać nie powinien; pilnują tego testy w kodzie ArchPlot. Klasa mówi, czy droga jest blisko i duża, a nie ile hałasuje.
Raster urzędowy leży na modelu: tam, gdzie organ zmierzył, widać jego wynik; poza granicą zasięgu widać szacunek. Kolumna opisowa podaje klasę modelu na obrysie działki, udział koła w każdej klasie i odległości do najbliższych źródeł.
Jak czytać brak dróg w modelu#
Brak dróg w OpenStreetMap daje klasę niską z zastrzeżeniem, że brak źródeł w danych nie dowodzi ciszy. Zakład produkcyjny, lotnisko i strzelnica nie są w modelu wcale; jeśli są w okolicy, analiza tego nie wie.
Jak cytować w pracy albo w raporcie#
- Warstwę urzędową: „strategiczna mapa hałasu GDDKiA 2022, wskaźnik L_DWN, przedział 60–65 dB”, z nazwą organu i rokiem z legendy.
- Warstwę modelu: „orientacyjna klasa uciążliwości hałasu według modelu ArchPlot: wysoka”, bez decybeli i bez słowa „pomiar”.
- Pokrycie: podaj procent koła objęty mapą urzędową; to informacja, a nie wada analizy.
Częste pytania#
Dlaczego moja działka w Krakowie nie ma warstwy urzędowej?#
Kraków publikuje mapę w aplikacji, która nie udostępnia usługi mapowej, a regulamin miejskiego systemu wymaga zgody na ciągłe wykorzystanie. Analiza pokazuje tylko model, a rejestr podaje adres publikacji miasta.
Czy klasa „wysoka” oznacza przekroczenie normy?#
Nie. Normy są wyrażone w decybelach, a model ich nie podaje. Klasa „wysoka” mówi, że w pobliżu działki jest droga wyższej kategorii bez przesłony; czy hałas przekracza dopuszczalny poziom, rozstrzyga mapa urzędowa albo pomiar.
Czy ten artykuł odpowiedział na Twoje pytanie?
Dziękujemy. Ocena pomaga ustalić, które teksty poprawić w pierwszej kolejności.
Szkoda. Napisz, czego zabrakło: kontakt@archplot.pl.
Moduły, których dotyczy ten artykuł
Czytaj dalej
- Pierwsze kroki Co znaczy „brak danych” w analizie Brak danych to brak opracowania, nie brak zjawiska. Które moduły mogą wyjść puste, jak analiza to sygnalizuje, kiedy limit wraca i gdzie szukać dalej.
- Dane i źródła Jak aktualne są dane w analizach OSM odświeżane co noc, BDOT10k z lat 2023–2024 z datą na arkuszu, mapy hałasu z 2022, mapy powodziowe z okresem ważności. Gdzie szukać daty i jak ją cytować.
- Poradniki Analiza działki przed zakupem: dziewięć rzeczy do sprawdzenia w godzinę Plan miejscowy, powódź, hałas, przyroda, teren, sąsiedztwo, dojazd, szkoły, słońce: co pokazuje analiza, co sprawdzić w urzędzie i jak czytać „brak danych”.
- Nasłonecznienie: jak czytać cienie 21 marca, czerwca i grudnia Cienie w południe 21 marca, czerwca i grudnia, miniatury 9:00 i 15:00, mapa doświetlenia terenu 21 marca. Skąd wysokości budynków i czego analiza nie orzeka.